Młodzi mieszkają z rodzicami! Wybór czy konieczność?

Społeczno-demograficzne i kulturowe przemiany zachodzące w Polsce, a często również względy finansowe spowodowały zmianę stylu życia, szczególnie ludzi młodych. Odejście z rodzinnego domu i samodzielne funkcjonowanie ulegają przesunięciu w czasie lub nie następują wcale. Jaka jest skala i struktura gniazdownictwa w Polsce, a jaka w województwie świętokrzyskim?

Według danych Urzędu Statystycznego w Kielcach, w 2022 r. w Polsce co trzecia osoba w wieku 25-34 lata była gniazdownikiem, tzn. mieszkała z rodzicami i nie założyła własnej rodziny. Zjawisko cechuje duże zróżnicowanie przestrzenne oraz pod względem cech społeczno-demograficznych gniazdowników.

Najwyższy odsetek młodych dorosłych mieszkających z rodzicami odnotowano w województwach cechujących się wysoką stopą bezrobocia, a najmniejszy w dużych aglomeracjach, w których nie ma większych problemów z podjęciem pracy. Dane US w Kielcach wskazują na to, że Świętokrzyskie wyróżniało się najwyższym udziałem gniazdowników spośród województw (40,8%), a wśród miast wojewódzkich - Kielce (35,9%). Warto zaznaczyć, że we wszystkich świętokrzyskich gminach udział gniazdowników był wyższy od średniego udziału w kraju. Najwyższy odnotowano w gminie Tarłów, w której co druga osoba (50,1%) w wieku 25-34 lata mieszkała z rodzicami. Gminami o najniższej wartości wskaźnika były Górno (33,6%) i Oleśnica (33,8%).

Gniazdownikami częściej byli mężczyźni. W populacji osób w wieku 25-34 lata odsetek mężczyzn gniazdowników w kraju wyniósł 40%, a kobiet 25%. Statystyka przedstawiona przez kielecki US wskazuje, że w województwie świętokrzyskim natomiast co drugi mężczyzna z tej grupy wieku (50%) oraz blisko co trzecia kobieta (31%) byli gniazdownikami. W przekroju województw zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet były to najwyższe poziomy gniazdownictwa. Odsetek mężczyzn gniazdowników osiągnął lub przekroczył 50% populacji mężczyzn między 25 a 34 rokiem życia w 60 gminach województwa świętokrzyskiego. Najwyższe udziały odnotowano w gminach Tarłów (61,5%), Radków (60,7%) oraz Zawichost (60,6%), a w przypadku kobiet - w gminie Bodzechów (39,0%).

Spośród świętokrzyskich gniazdowników 6,6% podejmowało aktywność edukacyjną. Najwyższym odsetkiem charakteryzowała się gmina Baćkowice (10,3%), a najniższym Radków (0,8%). W Kielcach uczący się lub studiujący gniazdownicy stanowili 8,7% populacji osób w wieku 25-34 lata, które nadal mieszkały z rodzicami i nie założyły rodziny.

Wiele osób, pomimo wejścia w wiek dorosły, nie zakładało rodziny i decydowało się na mieszkanie z rodzicami ze względu na sytuację życiową, np. zapewnienie opieki czy pomocy finansowej. Udział gniazdowników z niepełnosprawnościami w ogólnej liczbie gniazdowników w województwie świętokrzyskim wyniósł 7,4% i był najwyższy w kraju. Analiza dotycząca niepełnosprawności wśród rodziców gniazdowników wykazała, że udział gniazdowników mieszkających z niepełnosprawnymi rodzicami wahał się od 8,4% w Opatowcu do 40,3% w Bodzechowie. Wysoki odsetek występował też w innych gminach powiatu ostrowieckiego: Ostrowcu Świętokrzyskim (39,1%) i Kunowie (38,0%).