Zamknij

Ponad trzystuletni niemy świadek historii. Potomkowie Chil Magida i Efraima Rosenberga w Ostrowcu

Dariusz Kisiel, Joanna Boleń 05:48, 31.05.2023 Aktualizacja: 05:53, 31.05.2023
Skomentuj

W Dniu Holokaustu, w sercu Ostrowca, na Rynku spotkałem się z rodzinami braci Chil Magid i Efraima Rosenbergów. Przyjechali oni do naszego miasta dzięki koordynacji Ostrowieckiego Projektu Pamięci Żydowskiej. Chil Magid i Efraim mieszkali w Ostrowcu, mieli wielkie szczęście, bo przeżyli Holokaust, wyjechali z Polski i założyli rodziny. Ich czterej bracia, wielu krewnych, a także ponad jedenaście tysięcy Żydów z Ostrowca i okolic, zostało rozstrzelanych na ostrowieckim Rynku lub wysłanych do Treblinki. W Ostrowcu gościły dzieci, prawnuki Rosenbergów, słowem trzypokoleniowa rodzina, by poznać miejsce, w którym kiedyś żyli ich przodkowie. Po miejscach, gdzie stąpali ich dziadkowie w Ostrowcu oprowadzał ich Wojtek Mazan, który od lat interesuje się historią ostrowieckich Żydów.

?php>

?php>

Trzech braci Rosenberg, od lewej do prawej Yosef (Josek), Efraim, Chil Magid?php>

?php>

Z rodziny Rosenbergów, która mieszkała przy ulicy Sienkiewicza 20, wojnę przeżyło dwóch braci. Jechiel (Chil Magid) po wojnie ożenił się w Berlinie z Sonją Kropp. Młoda para mieszkała później także w Monachium, aż do emigracji do Brazylii. Ephraim po Holokauście poświęcił się działalności syjonistycznej i wyemigrował do Izraela, gdzie mieszkał z żoną i rodziną. Zmarł w 1990 r. Z kolei Jehiel (Chil Magid) napisał kilka ciekawych artykułów w wydanej w 1971 r. książce Ostrowiec Yizkor. Zmarł młodo, w wieku 50 lat, w 1970 roku. Nie doczekał się więc publikacji swoich artykułów.

?php>

?php>

Efraim Rosenberg?php>

?php>

Dziś potomkowie Rosenbergów wiedzą już doskonale, że przed Holokaustem ostrowieccy Żydzi żyli i pracowali wśród pozostałych na Rynku i w najbliższej okolicy mieszkańców. Mieli oni istotny wkład w historię Ostrowca. Nic więc dziwnego, że podczas wizyty w Ostrowcu nie kryli wzruszenia i radości z tego, że odwiedzili nasze miasto.

?php>

?php>

Niemcy, 1946 rok. Jack Borenstein i Chil Magid?php>

?php>

-I dla mnie ta wizyta najbliższych potomków Chil Magida i Ephraima Rosenbergów była szczególna - mówi założyciel Ostrowiec Jewish Remembrance Project, Avi Boreunstein. - Mój ojciec Jack Borenstein i Chil Magid Rosenberg byli bliskimi przyjaciółmi w Ostrowcu w czasie wojny. Ze względu na niebezpieczeństwo życia w Polsce w czasach po Holokauście, jak wielu Żydów, obaj znaleźli bezpieczniejsze miejsce w Monachium i spędzili tam kilka lat mieszkając razem.

?php>

?php>

Avi był jeszcze dzieckiem, kiedy dowiedziałem się od taty, że Chil Magid Rosenberg był jego dobrym przyjacielem. 75 lat później przyjaźń Borenstein-Rosenberg jest kontynuowana przez potomków rodzin. Ich wizyta w Ostrowcu pokazuje, że rodziny "Pamiętamy Ostrowiec" są zjednoczone mimo rozproszenia po całym świecie - mówi Avi Borenstein.

?php>

Co ciekawe, ojciec Aviego - 99-letni pan Jack Borenstein, który spotkał się ze mną w celu przeprowadzenia wywiadu online - doskonale pamięta Stanisława Saskiego, który został powieszony na Rynku. -To był niezwykle dobry człowiek, cieszący się dużym szacunkiem w całej ostrowieckiej społeczności żydowskiej.

?php>

W Ostrowcu po raz pierwszy była córka Chil Magida, pani Sabina Lowenthal z mężem Abrao. -Nie wiedziałam, że mój ojciec pisał artykuły do ostrowieckiej "Księgi Pamięci" - powiedziała. -W domu też mało się mówiło o Holokauście, żeby nie przywoływać tych bardzo smutnych lat. Pamięć w Brazylii o ostrowieckich Żydach trwa, choć - co zrozumiałe - z pokolenia na pokolenie coraz trudniej się wokół niej zorganizować.

?php>

Yitschak Rosenberg, syn Efraima, najbardziej zapamięta z wizyty w Ostrowcu ponad 300-letni dąb rosnący na Kirkucie. -To drzewo jest niemym świadkiem historii ostrowieckich Żydów, rosło razem z nimi i widziało ich straszną tragedię - mówił ze wzruszeniem.

?php>

Niezwykłym gościem w Ostrowcu była Miriam Rabina - córka Ephraima, która w przeciwieństwie do swojej siostrzenicy - nauczycielki Meyrav, która dość często przyjeżdża do Polski, była w naszym kraju dopiero po raz drugi. Jak podkreśliła, zawsze była blisko swojego taty. -Zaczęłam pisać księgę rodzinną Rosenbergów w wieku 17 lat, otrzymałam mnóstwo rodzinnych zdjęć, z których każde było wielką zagadką do rozwikłania i przedstawiało jakąś historię - opowiadała Miri. -Minęło wiele lat i wiem, że dziś zapisałabym to zupełnie inaczej, ale też inaczej postrzegam historię, niż wtedy. Chodząc po Ostrowcu i odwiedzając miejsca, w których mieszkał i bywał mój ojciec, mam wrażenie, że są one jakby mi znane i jakbym już tu była. Jest to niezwykle fascynujące...

?php>

Wraz z Ostrowiec Jewish Remembrance Project i jego założycielem Avi Boreinsteinem będziemy publikować na łamach Gazety Ostrowieckiej stałą rubrykę "Shalom Aleichem", dzięki której dowiemy się o wielu wydarzeniach z historii naszego miasta i poznamy Ostrowiec widziany oczami Żydów. Mamy nadzieję, że realizując ten projekt uda nam się zrobić mały krok w kierunku odkrywania przed czytelnikami żydowskiego Ostrowca.

?php>

 

(Dariusz Kisiel, Joanna Boleń)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu ostrowiecka.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OSTATNIE KOMENTARZE

W tym mieście powstanie reaktor jądrowy

Zastanówcie się czemu ten Rząd zmienia wszystko na po swojemu. Czemu CPK, elektrownie, i wlaściwie wszystkie nawet już policzone, czy nawet rozpoczęte inwestycje wstrzymują lub przerabiają na swój strój. Nie łamcie sobie głowy, ja Wam odpowiem. Z policzonych już inwestycji było by wiadomo z kąd kradną.

Byle po naszemu

19:30, 2025-08-29

Kolejny remont nawierzchni DK9

Jesli chcecie podnieść bezpisczeństwo na tej drodze to poszerzcie ją o scieżke rowerową , lub przynajmniej o równe utwardzone pobocze nadające się do jazdy rowerem czy hulajką. Po co tak *%#)!& i siać propagande sukcesu skoro nawet dziecko widzi że do tematu dodajecie bielinki. Poszerzcie asfalt o pobocza, to przy okazji zrobicie pijar na wypożyczalni rowerów. Przez najbliższe, mam nadzieje że nie aż dwa lata, będziemy karmieni pustosłowiem propagandy jak za komuny. ( ...na sklepy rzucimy gumowce. Patrzcie jak o Was dbamy). Utrzymanie dróg to oczywistość, płacimy na to, łaski nikt nam nie robi. Na tyle to już chyba jesteśmy rozgarnięci żeby snuć takie przewidywania że podczas tej kadencji Rządu folksdojcza i kolesiów, propadanda, kłamstwa i pustosłowie będzie pustoszyć gospodarke i gospodarowanie. Aż w końcu pieniędzy niema i nie bedzie - będzie. Już nie ma, jadą jeszcze na kredycie. Ale kredyt też się niedługo skończy. Braliście pewnie kredyt, wiecie czym się kończy przy konsumpcyjnym jego wydawaniu. Chyba że wczesniej, zamiast wiatraków, w referendum zrobimy z nich wiatraki i rozpędzimy to towarzystwo wzajemnej adoracji na cztery wiatry. Bo przez dwa kolejne lata kadencji mogą poczynić nienaprawialne szkody w gospodarce tego kraju, które będziemy musieli odbucowywać przez dziesięciolecia. Budując gospodarke na pisowstęcie i kolesiostwie już zadłużyli nasze wnuki, o ile nie wnuki wnuków, zniszczyli przemysł, oddają reszte gospodarki niemcom, wielki biznes z inwestycjami ucieka z nawet już z rozpoczętych inwestycji w tym kraju, jak kapitan Schettino z Costa Conkordji. Robią inwestycje konsumpcyjne dla siebi zamiast inwestycji rozwojowych. Ludzie czy naprawde zapadła Wam jakaś pomroka na rozum? Czy dopóki jeszcze macie co spuścić wodą czujecie się zadowoleni z tych rządów sciemy? Brak słów gdy się widzi jak z podkulonym ogonkiem na to patrzycie i to wszysko przemyka wam przed nosem, z czego wyłazi tylko smrodek komuny, czy innej podległości. Wszystkie już mamy na sumieniu. Nie czujecie tego smrodu? Doprowadzicie do tego że będziecie parzyć dwie cherbaty z jednej torebki. Naprade tęsknicie za zakupami na zeszyt? Nadszedł czas aby zmienić tych folksdojczów.

Bezpieczeństwo?

19:09, 2025-08-29

Będzie nowy przebieg DK Nr 9

Za to nasi posłowie i senatorowie na dożynkach zawsze w pierwszych rzędach. Efekty widać.😡😡

Piter

09:39, 2025-08-28

Będzie nowy przebieg DK Nr 9

Rzeczywiście ten facet ma problem. Pewnie jak babka mu nie wyda grosika z reszty to wiadomo czyja to wina. Jeszcze podważa decyzje swojego guru i stwierdza że to wina hipokrytów z pisu. Pomachaj jeszcze flagą konfederatów ale najlepiej jak udasz się do specjalisty, my tu ci nie pomożemy.

Baboleo

10:21, 2025-08-27

0%