Filmoteka Szkolna to ogólnopolski program edukacji filmowej, w którym nieprzerwanie od 2009 roku uczestniczą uczniowie klas o profilu "filmowym" liceum "Staszica".  W tegorocznej edycji programu główny nacisk położono na przeprowadzenie w szkole cyklu "otwartych lekcji filmowych" inspirowanych materiałami Filmoteki Szkolnej. W sumie zrealizowano około dwudziestu lekcji, które zostały ułożone w osiem kręgów tematycznych.

Nasze autorskie lekcje zostały pozytywnie przyjęte i wysoko ocenione przez filmoznawców - o czym świadczy fakt, że wszystkie opisane przez nas działania zostały umieszczone na stronie Filmoteki Szkolnej.

Wspólną przygodę z filmem rozpoczęliśmy w październiku - Porażeni romantyzmem - tak zatytułowany został cykl lekcji poświęconych bohaterom romantycznym. Tło do rozważań stanowiły projekcie spektakli Teatrów TV oraz filmowa wersja "Dziadów" w reżyserii Tadeusza Konwickiego.

Kolejne tematy (w listopadzie i grudniu): Francis Ford Coppola, Martin Scorsese i... Rękopis znaleziony w Saragossie -  przenosiły nas z kolei w świat tzw. filmu autorskiego. Głównym motywem lekcji była dyskusja na temat "ponadczasowości" dzieła filmowego. Chodziło o odniesienia do filmów Coppoli i Scorsese, a także rodzimego twórcy, czyli Wojciecha Jerzego Hasa. To jego film "Rękopis znaleziony w Saragossie" został uznany za jeden z najlepszych filmów w historii kina.

Ponieważ film przejawia szczególnie silne nawiązania do malarstwa styczniowy cykl lekcji oscylował wokół tematu Film wobec innych sztuk - a zajęcia zrealizowane zostały w oparciu o trzy filmy Andrzeja Wajdy: "Wesele", "Popiół i diament" oraz film Krzysztofa Kieślowskiego "Dekalog I".

W lutym, podczas lekcji filmowych, uczniowie wkroczyli w "romantyczny świat grozy" - szukając elementów horroru oraz analizując sposoby budowania napięcia w oparciu o zaprezentowane fragmenty "Frankensteina" Mary Shelley i III części "Dziadów" Adama Mickiewicza. Swoistym przełamaniem lekcji na temat "kina grozy" było przypomnienie nieśmiertelnej parodii filmowej, czyli "Młodego Frankensteina" Mela Brooks`a.

Wideoklip w filmie - film w wideoklipie - czyli o roli muzyki w filmie oraz Eksperymenty czyli krótki przegląd filmów, nazwijmy - "awangardowych" - to tematy lekcji, które zostały przeprowadzone w ramach programu Filmoteki Szkolnej w marcu i kwietniu. Na zajęciach zaprezentowano filmy, które przeszły do historii dzięki "nieśmiertelnej" ścieżce dźwiękowej. Cykl lekcji poświęconych roli muzyki rozpoczął utwór "Chariots of Fire" autorstwa Vangelisa, a  filmem zaprezentowanym na zajęciach (także z muzyką Vangelisa) był "Blade Runner" (w Polsce znany jako "Łowca androidów"). Cykl filmowych lekcji na temat muzyki zamknęły trzy kultowe produkcje lat 80. "Powrót do przyszłości", "Miłość, szmaragd i krokodyl", "Dirty Dancing" - jako przykłady umiejętnego wykorzystania form wideoklipu w filmie oraz zależności między filmem a wideoklipem.
?php>

Dla uczniów "wyrobionych filmowo"  - zaproponowano ponadto podróż do lat 70. - i to w świat czeskiego kina awangardowego. Czesi stworzyli kino niezwykłe, a ich awangardę wyróżniała pogodność, pomysłowość i co najważniejsze prostota połączona z komediowością. Filmy: "Jak utopić doktora Mraczka", czy "Szpinak czyni cuda" - stały się punktem wyjścia do ćwiczeń twórczych; "jak napisać najbardziej zaskakujący scenariuszy filmowy".

Majowe lekcje - O dzieciach, ale nie dla dzieci - zapoczątkowały rozważania na temat rozpoznawania właściwych wzorców postępowania, dostrzegania istotnej roli najbliższego środowiska, formułowania i realizowania marzeń. Do cyklu lekcji wykorzystane zostały trzy filmy Janusza Nasfetera: "Upadek milionera", "Karuzela", "Jadźka" oraz film Sławomira Fabickiego "Męska sprawa".

Zajęcia z filmem dotyczyły nie tylko analizy i interpretacji filmu - organizowano warsztaty dotyczące kadru filmowego; rozmawiano o planie filmowym, dźwięku, czy też muzyce filmowej. Na przykład na lekcji poświęconej animacji - Komiks i film (czyli o tak zwanym kinie komiksowym )-  uczennice przygotowały autorskie projekty bohaterów filmów animowanych.

Lekcje z Filmoteką Szkolną pozwoliły zaprezentować młodym miłośnikom filmu tradycje kina oraz przybliżyć dokonania, które przyczyniły się do tego, że film uznano za jedną z najważniejszych dziedzin sztuki. Młodzież mogła poznać filmy, które nie tylko przeszły do historii światowej kinematografii, ale świadczą także o wielkiej różnorodności kina.

Na temat naszych lekcji można przeczytać na stronie filmoteki szkolnej: https://filmotekaszkolna.fina.gov.pl/

Wojciech Szymański, koordynator działań edukacyjno-filmowych;
?php>

nauczyciel języka polskiego  w LO Nr I im. St. Staszica w Ostrowcu Świętokrzyskim