Zamknij

Dodaj komentarz

Krzemionki Stefana Krukowskiego

Dariusz Kisiel 11:52, 20.06.2023 Aktualizacja: 15:27, 15.10.2025
Skomentuj Krzemionki Stefana Krukowskiego

Podczas obchodów Europejskich Dni Archeologii w Krzemionkach odbył się wernisaż wystawy autorstwa Marka Zalewskiego z Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie "Krzemionki Stefana Krukowskiego". Ekspozycja prezentuje około 30 zdjęć ze zbiorów PMA wykonanych w okresie działalności Stefana Krukowskiego w Krzemionkach, czyli w latach 20. i 30 XX w. Można również zobaczyć zabytki archeologiczne związane z pozyskiwaniem krzemienia odkryte podczas badań prowadzonych przez Krukowskiego w okresie międzywojennym. Ekspozycja jest dostępna do końca sierpnia.

?php>?php>?php>

Wystawa opowiada o tym, że kiedy w 1922 roku geolog Jan Samsonowicz odkrył w okolicy osady Krzemionki ślady po prehistorycznych kopalniach krzemienia pasiastego zdobytą wiedzą podzielił się z archeologiem Stefanem Krukowskim, dzięki determinacji którego oraz Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie powstrzymano proces niszczenia unikatowego obiektu, a w 1928 roku utworzony został pierwszy w Polsce i jeden z pierwszych w Europie rezerwat archeologiczny. 

?php>

Musimy wiedzieć, że na początku XX wieku nastąpiła parcelacja majątku hrabiego Aleksandra  Druckiego-Lubeckiego obejmująca rejon wsi Ruda Kościelna. Wykarczowano las, a teren podzielono na działki i sprzedano. Powstała osada Krzemionki, której mieszkańcy starali się przygotować wykupioną ziemię do uprawy roli. Nie było to sprawą łatwą, bo znaczna część terenu była mocno pofałdowana, a w glebie występowało dużo gruzu wapiennego. Las ochronił teren prehistorycznych kopalń i dlatego przetrwały na nim ślady dołów po szybach górniczych oraz hałdach. Stefan Krukowski zdawał sobie sprawę z tego, że priorytetem jest ochronienie tego terenu przed zniszczeniem. Starał się, by władze lokalne zabezpieczyły go wydając zakaz eksploatacji wapienia przez ludność Krzemionek i okolicznych wsi.

?php>

Mieszkańcom Krzemionek trudno było utrzymać się wyłącznie z uprawy roli. Zorientowali się, że dodatkowym źródłem dochodów może być pozyskiwanie występującego na tym terenie wapienia. Surowiec był skupowany przez działające w Ostrowcu huty i wykorzystywany w procesie wytapiania żelaza. Mieszkańcy Krzemionek pozyskiwali wapień z prehistorycznych wyrobisk, a przez to niszczyli cenny zabytek przeszłości.

?php>

W ochronę przed jego niszczeniem włączyli się aktywnie członkowie działającego w Ostrowcu Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Wspierali badania, a także utworzyli w 1926 roku Muzeum Ziemi Opatowskiej. Prezentowano w nim pochodzące z Krzemionek narzędzia górnicze i półwytwory wytwarzanych na terenie kopalń siekier.

?php>?php>

W 1925 roku Stefan Krukowski przygotował raport o stanie obiektu oraz konieczności jego ochrony poprzez wykupienie wszystkich działek obejmujących teren prehistorycznych kopalń. Efektem tych zabiegów było powołanie w 1928 roiku przez Państwowe Muzuem  Archeologiczne w Warszawie rezerwatu archeologicznego, który stał się oddziałem stołecznej instytucji.  Stefan Krukowski jako kustosz PMA w Warszawie pełnił funkcję kierownika rezerwatu w Krzemionkach. Zajmował się jego administrowaniem, ale także prowadził badania wykopaliskowe w obrębie kilku kopalń, a wyloty szybów zabezpieczał specjalnymi konstrukcjami drewnianymi.   Wyniki swych badań publikował na łamach czasopisma "Ziemia". Przygotował monografię prehistorycznych kopalń krzemienia pasiastego, która ukazała się drukiem przed II WŚ. Była to pionierska praca naukowa w dziedzinie prehistorycznego górnictwa krzemienia.

?php>

Do 1939 roku wykupiono 2/3 działek, obejmujących tereny prehistorycznych kopalń krzemienia. Ochroniony został pierwszy w Polsce rezerwat archeologiczny. Po II WŚ Stefan Krukowski nie wrócił do badań w Krzemionkach. Rezerwat stał się oddziałem PMA, a od 1978 roku Muzuem Regionalnym w Ostrowcu. Jednakże dzieło Stefana Krukowskiego kontynuowały pokolenia archeologów, czego efektem był wpis Krzemionek na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

?php>?php>?php>
(Dariusz Kisiel)
Dalszy ciąg materiału pod wideo ↓

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu ostrowiecka.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OSTATNIE KOMENTARZE

Decyzja ZRID o dużej obwodnicy Ostrowca ...później

W głowie się nie mieści gdzie infrastruktura jest niezbędna do rozwoju miasta przemysłu dzięki naszym włodarzom nasze miasto jest daleko w tyle pamiętajcie przy wyborach.

Pk

13:08, 2026-02-10

Park handlowy w Ostrowcu- poznaj jego szczegóły

Ostrowiec jak zawsze na końcu wszystkiego.Sami najmądrzejsi ale zawsze po fakcie.Najpierw prześpią istotny czas a później wielki lament.

Shon

11:12, 2026-02-10

Decyzja ZRID o dużej obwodnicy Ostrowca ...później

Nie ma nacisków, to i, czy PiS czy KO z PSL, Ostrowiec mają gdzieś. Wszelkie terminy na wydanie decyzji ws. pisowskiej jednojezdniówki już dawno minęły. PiS zgotował Ostrowcowi taki koszmarek drogowy, który lepiej żeby nigdy nie powstał. Pamiętać trzeba, że w decyzji środowiskowej sprzed lat jest obwodnica dwujezdniowa, więc wszelkie ZRID na drogę jezdnojezdniową będą niezgodne z tą decyzją, co łatwo zaskarżyć. Miasto i powiat do roboty!

zatroskany

11:09, 2026-02-10

Dlaczego nas krzywdzicie? Komu zależy na zamknięciu ost

Ten artykuł to jakiś ponury żart?! Pracownicy, tacy niby "profesjonalni" i "empatyczni", tego "wspaniałego" oddziału w 2022 roku w czasie trwania pandemii Covid 19, nie bacząc na obecność Covida 19 w naszym mieszkaniu o czym informowaliśmy i mimo, że odmówiliśmy odbioru ze szpitala, własnym transportem przywieźli do mieszkania objętego kwarantanną moją matkę, która była po poważnej operacji ginekologicznej. W wyniku tego bezprawnego działania moja matka zaraziła się covidem od mojej żony i ZMARŁA 27.03.2022r, a pracownicy oddziału, szpitala i PZU odmawiają uznania odpowiedzialności za śmierć mojej matki, mimo interwencji Rzecznika Praw Pacjenta, który stwierdził w swojej decyzji odpowiedzialność pracowników szpitala w Ostrowcu Świętokrzyskim. Pozdrawiam

Jarek

11:06, 2026-02-10

0%