Starostwo odmówiło rozbiórki młyna. „Rozbiórka oznacza bezpowrotną utratę wartości kulturowej”

W Ostrowcu Świętokrzyskim nie zostanie rozebrany młyn motorowy przy ul. Wardyńskiego 17 – decyzję odmowną wydał Świętokrzyski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Kielcach, a w ślad za tym Starosta Ostrowiecki zobowiązany jest do odrzucenia wniosku o pozwolenie na rozbiórkę. Sprawa dotyczy zespołu nieużytkowanych budynków po byłym młynie, które od lat 90. XX wieku nie pełnią już swojej pierwotnej funkcji.

Jak wynika z pisma urzędowego, w grudniu 2025 r. starostwo rozpoczęło postępowanie administracyjne w tej sprawie i skierowało wniosek do konserwatora zabytków o uzgodnienie inwestycji. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego teren, na którym znajduje się młyn, objęty jest ścisłą ochroną konserwatorską – wszelkie wyburzenia wymagają zgody konserwatora.

Młyn motorowy, wybudowany na początku XX wieku (około 1908-1910 r.), był częścią kompleksu Browaru Saskich. Po II wojnie światowej stał się własnością państwa i służył jako młyn, a następnie jako wytwórnia napojów. Od lat 90. obiekt jest nieczynny. Jego architektura wpisała się na stałe w krajobraz przemysłowy miasta i stanowi istotny element lokalnej tożsamości.

Według dokumentacji ŚWKZ, od momentu przejęcia budynku przez obecnych właścicieli w 2017 r., nie były prowadzone prace remontowe ani konserwatorskie, poza doraźnym zabezpieczeniem po zawaleniu części dachu. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazywała jedynie rozbiórkę uszkodzonych fragmentów dachu, nie zaś całego obiektu.

Konserwator zabytków w swojej opinii podkreślił, że rozbiórka młyna prowadziłaby do bezpowrotnej utraty wartości kulturowej i historycznej obiektu. Zwrócił też uwagę, że z dokumentacji nie wynika, by inwestor próbował ratować lub zabezpieczyć zachowane części budynku, a rozbiórka nie może być uzasadniana wyłącznie złym stanem technicznym, który jest efektem wieloletnich zaniedbań.

Dodatkowo, do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków wpłynął społeczny wniosek o wpis młyna do rejestru zabytków. Obecnie trwa postępowanie wyjaśniające, mające na celu ocenę wartości historycznych, artystycznych i naukowych obiektu.

- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Kielcach potwierdził podjęcie czynności w sprawie dawnego Młyna Saskich w Ostrowcu Świętokrzyskim. Sprawa dotyczy rozważenia wpisania obiektu do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków- czytamy w komunikacie Partii Razem. To nie jest jeszcze finał, ale bardzo ważny krok. Pokazuje, że obywatelskie działania mają realny sens: mieszkańcy zareagowali, zebrali podpisy, złożyliśmy wniosek i sprawa została oficjalnie podjęta przez urząd.

Młyn Saskich jest obecnie ujęty w Gminnej Ewidencji Zabytków, co oznacza ograniczoną formę ochrony. Wpis do rejestru wojewódzkiego dawałby obiektowi pełną ochronę konserwatorską i realną szansę na zachowanie oraz przyszłą rewitalizację.

-Pamiętajmy, że włączenie obiektu do ewidencji wojewódzkiej nie daje pełnej ochrony prawnej, jaką – od strony  przepisów, nie realnej opieki,  do której zobowiązany jest  właściciel/użytkownik - zapewnia wpis do rejestru zabytków- mówi nam Krzysztof Myśliński, Świętokrzyski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Kielcach.

Ostatecznie, w świetle powyższych okoliczności, Starostwo Ostrowieckie zobowiązane jest do wydania decyzji odmownej w sprawie pozwolenia na rozbiórkę. Przyszłość młyna przy ul. Wardyńskiego pozostaje więc nierozstrzygnięta, a lokalna społeczność czeka na kolejne działania, które mogą uratować symbol przemysłowej historii miasta.